Ns Nguyễn Văn Tý - Ngọn nến buồn trước gió

[Joey89]

Chúng tôi đến thăm nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý vào giữa trưa Sài Gòn nắng nóng ngột
ngạt. Sau khi lách qua được dòng xe kẹt cứng ở lô cốt trước hẻm, căn nhà nhỏ,
cũ kỹ, tường vôi tróc lở, thiếu thốn tiện nghi ở số 94/19 đường Trần Khắc Chân
- quận 1 - TP HCM hiện ra trước mắt.


chiếc đàn này ông dùng để viết nhạc

Nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý nằm im lìm trên chiếc giường sắt 1m2. Thấy chúng tôi đến
ông trở mình khó khăn, yếu ớt nắm lấy tay chúng tôi. Căn phòng ngột ngạt, thiếu
thốn tiện nghi với những đồ đạc cũ kĩ bám bụi. Bên cạnh giường ông nằm là chiếc
đàn organ không biết tuổi đời bao nhiêu năm đặt tạm lên chiếc bàn gỗ học sinh
mối mọt – chiếc đàn này ông dùng để viết nhạc. Phía trên tường là chiếc đàn tì
bà cũ sờn theo năm tháng, tróc hết nước sơn đã lâu rồi không cất tiếng vì những
ngón tay không còn nghe lời nhạc sỹ 5 năm nay.

Mặc dù chúng tôi tha thiết muốn ông nằm trò chuyện nhưng nhạc sỹ yêu cầu đỡ ông
dậy, thay áo ra ghế ngồi. Nhìn quanh căn nhà, vài chiếc ghế cũ kỹ, bộ ấm chén
cộc cạch ố vàng, chiếc đài cassette han rỉ từ những năm 80. Nhạc sĩ với chiếc
gậy ba chân đứng dậy một cách khó khăn, chúng tôi dìu ông từng bước ra ghế.
Nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý lê đi từng bước nhỏ. Những đứa trẻ chúng tôi run run khi
chạm vào người nhạc sỹ - thần tượng của ông bà, cha mẹ một thời giờ và chính
chúng tôi với những ca khúc thuộc nằm lòng như Dư âm, Mẹ yêu con, Dáng đứng Bến
Tre….

Trên ban thờ, hai lư hương của hai bà vợ lạnh lẽo. Nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý có hai
đời vợ. Người vợ đầu tiên sống với ông một năm, sinh hạ một con gái thì qua
đời. Bà Bạch Lê là vợ thứ hai - em gái nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương, mất năm 2004.

Năm nay nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý 85 tuổi, hai lần tai biến mạch máu não khiến ông
bị liệt nửa người. Lần thứ 3 – lần tai biến cuối cùng không biết lúc nào xảy ra
với ông khi sức khỏe của ông càng ngày càng yếu. Cô giúp việc mà ông coi như
con hàng ngày đến đỡ đần ông việc nhà, nấu nướng. “Từ khi bà ấy mất năm 2004,
bác sống cô đơn và buồn lắm. Hai năm sau bác bị liệt. Con ở Hà Nội hơn 10 năm
mới vào một lần. Con gái ở Sài Gòn thì một tháng đến thăm bác một lần. Nhiều
lúc mong thấy các con lắm, nhưng bác biết chúng nó cũng bận bịu, vả lại cũng
khó khăn đủ đường”.

Chúng tôi hỏi thăm về cuộc sống hiện tại, ông trả lời: "Một tháng bác có 3
triệu tiền lương hưu, nhưng phần lớn dùng để mua thuốc trị bệnh. Còn lại vài
trăm ngàn để ăn uống sinh hoạt. Rau cháo đạm bạc qua ngày thôi. Bác phải uống
nhiều thuốc lắm, toàn thuốc đắt tiền phải tự mua, còn thuốc được cấp ít dùng vì
không hiệu quả. Lâu lâu bác lại được người ta trả một ít tiền bản quyền, cũng
chả biết có ở đâu để đòi, mà có biết thì cũng làm sao mà đi đòi?"


nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý

"Có một người mỗi tháng qua biếu bác 200 ngàn. Tháng nào quên thì tháng sau
biếu bác 400 ngàn. Thỉnh thoảng nhà thơ Đỗ Trung Quân và vài người bạn qua
thăm, động viên giúp đỡ bác. Thấy các cháu qua chơi bác vui lắm. Có người trò
chuyện bác thấy khỏe ra”, nhạc sỹ nhìn chúng tôi mắt rưng rưng.

Nhạc sỹ tâm sự, ông không trách bạn bè vì có nhiều người cũng không biết hoàn
cảnh ông ra sao. “Mỗi người mỗi nơi, xa xăm cách trở, người nào thành đạt hưởng
phúc tuổi già như ông Phạm Duy bác cũng mừng cho họ. Bác sống như vậy quen rồi
các cháu ạ”.

Cô con gái, cảm hứng cho nhạc sỹ viết ra bài Mẹ yêu con hiện sống ở Tp HCM,
thỉnh thoảng lại cùng chồng qua thăm nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý. Mỗi lần như vậy
nhạc sỹ rất phấn khởi, cười nói không biết mệt. Nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý rất yêu
cô, ông kể hồi xưa khi về thăm nhà, thấy mẹ và vợ mình còn sống ông đã trào
nước mắt vì mừng. Hạnh phúc hơn khi vợ ông mới sinh cho ông cô con gái kháu
khỉnh: “Bác run run vén tấm mùng, nhìn sinh linh bé nhỏ ấy chúm chím tinh khôi,
đôi mắt tròn ngơ ngác. Hạnh phúc, cảm xúc trào dâng bác đã thôi thúc bác viết
ra: Miệng con chúm chím xinh xinh, như đài hoa đang hé trên cành…”.

Rồi, mắt xa xăm, ông kể về thời của mình. "Tình yêu thiêng liêng lắm. Yêu là
đội nhau lên đầu, thờ phụng nhau. Càng xa càng yêu chứ bây giờ các cháu có cơ
hội gần gũi tìm hiểu nhau thì đừng dễ dãi quá. Càng phải trân trọng tình yêu
của mình. Bác viết Dư âm vì yêu có thể sẽ hết, sẽ quên nhưng Dư âm thì nhớ mãi
được, nhớ cho đến chết. Nhớ để biết mình còn yêu".

Dư âm là ca khúc tiền chiến duy nhất của nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý. Ông kể, hồi đó
ở Quỳnh Lưu, Nghệ An, được bạn mai mối cho một cô gái và dẫn đến chơi nhà.
“Nhưng cô ấy nói nhiều, lại vô duyên nên bác không mê. Một hôm em gái cô ấy e
ấp xuất hiện đằng sau, cô gái có đôi mắt to tròn, thánh thiện đẹp nhất mà bác
từng thấy. Bác sững người ra nhìn, nhưng cô chị liền đuổi cô em đi. Gia đình
bên kia biết bác phải lòng cô em, nên uất lắm, cấm cửa cả hai. Về nhà bác nhớ
quá, nhớ cô gái 16 tuổi bên tường hoa ôm, đàn hát ấy, nên viết ra Dư âm. Sau
này trong lần đi nghiên cứu dân ca ở Vĩnh yên, trời mưa lớn, bác xin vào trú
mưa, thì gặp lại cô ấy, giờ cô ấy là văn công, cô ấy hỏi bác: 'Anh có khỏe
không? Sao từ đó anh không lại chơi'. Sợ hiểu lầm nên bác nói đôi câu rồi viện
lí do đi công tác, sang xóm bên kia, để che dấu những cảm xúc của mình”.



Ông lại nói tiếp về chuyện "đào hoa" của mình "Bác yêu nhiều và thất tình cũng
nhiều. Vợ bác ghen lắm, chở bà ấy đi bằng xe đạp, bác cứ nhìn ai đó là bà ấy
nắn đầu cho thẳng lại, 'Anh đi đường mà cứ nhìn ngó'. Bác bảo, 'ra đường, thấy
gì đẹp thì phải ngắm chứ. Bà thích hoa, ngày nào cũng mua hoa sao lại cấm tôi
không được nhìn phụ nữ đẹp. Nhìn trong sáng mà'”.

Hồi lâu vãn chuyện, chúng tôi từ giã để ông nghỉ ngơi. Trước khi về ông nắm
chặt tay chúng tôi: “Rảnh thì ghé chơi với bác nhé”.

Một đời cống hiến cho âm nhạc nước nhà


Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý sinh ngày 5-3-1925 tại Vinh, Nghệ An, quê gốc ở xã Phú
Cuờng, huyện Sóc Sơn, Hà Nội. Gia đình truyền thống âm nhạc, cha ông là “trùm”
một phường bát âm miền quê Vĩnh Phú thạo cả hát văn, hát chèo, ả đào, sau làm
thợ máy ở nhà máy xe lửa Trường Thi (Nghệ An). Ông tiếp xúc với âm nhạc khi
theo học ở trường Quốc học Vinh được một giáo viên người Pháp dạy cho những bài
hát của Tino Rossi. Ông tham gia hướng đạo sinh và được một cha cố người Tây
Ban Nha cho vào dàn nhạc nhà thờ. Tại đây ông được học nhạc lý cơ bản, hòa
thanh, hát bè – những yếu tố khiến ông theo đuổi viết nhạc. Cùng thời gian đó,
ông được một nhạc sỹ người Trung Quốc tên Mạnh Hinh dạy chơi đàn guitar Hawaii
sau một thời gian dài, đêm nào cũng nghe lỏm ngoài lớp học của ông.

Năm 1945, ông tham gia phong trào Việt Minh, sáng lập và xây dựng đoàn kịch
thơ, kịch nói của Thanh niên Cứu quốc Nghệ An. Ông sáng tác từ năm 1947 và ông
coi sáng tác đầu tay của mình là bài Ai xây chiến lũy (1949).

Năm 1948, nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý ở đoàn văn hóa tiền tuyến thuộc Quân huấn cục.
Năm 1950, ông nhận nhiệm vụ đi xây dựng Đoàn văn công của Sư đoàn 304 và làm
trưởng đoàn. Những ca khúc trở thành bất hủ của ông liên tục ra đời: Mùa hoa
nở, Dáng đứng Bến Tre, Mẹ yêu con, Một khúc tâm tình người Hà Tĩnh, Tấm áo
chiến sỹ mẹ vá năm xưa, Bài ca năm tấn…

Cuối năm 1957, nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý cùng nhạc sỹ Nguyễn Xuân Khoát, Đỗ Nhuận,
Lưu Hữu Phước, Văn Cao được nhà nước chỉ định thành lập Hội nhạc sỹ Việt Nam.

Năm 2000, nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý vinh dự được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh
về văn học nghệ thuật cao quý cho các tác phẩm: Mẹ yêu con, Vượt trùng dương,
Bài ca năm tấn, Tấm áo chiến sỹ mẹ vá năm xưa, Một khúc tâm tình người Hà Tĩnh,
Dáng đứng Bến Tre.

Phúc Minh


{Link thành viên }


{Link thành viên }


{Link thành viên }


{Link thành viên }

[a1provip002]

tại sao 1 người có nhiều đóng góp cho âm nhạc nước nhà và cả CM thì tại sao bây h lại vậy...... thật bất công

[Joey89]

thương NS Nguyễn Văn Tý lắm ....trong khi NS cùng thời là Phạm Duy, gia sản đồ sộ, thì bác Nguyễn Văn Tý lại sống trong cảnh cô đơn, nghèo khó. Giờ nghe lại bài Dư Âm of bác ấy, sao thấy hay wa'